Sürdürülebilirlik

Fethiye’de Nesli Tehlike Altında Olan ve Endemik Türler

Kum Zambağı (Pancratium maritimum)

Kıyı kumullarında yetişen, nadir ve nesli tehlike altındaki bir bitkidir. Ağustos–Eylül aylarında Karaot ve Ölüdeniz’de görülebilir. Kumulların tahribatı nedeniyle koruma altındadır.

Caretta Caretta

Akdeniz’in sembol deniz kaplumbağasıdır. Fethiye’de Çalış, Karaot, İnlice ve Karataş sahillerinde yumurtlar. Yaşam alanlarının bozulması nedeniyle küresel ölçekte koruma altındadır.

Orfoz (Epinephelus marginatus)

Akdeniz’in büyük, ancak savunmasız balıklarındandır. Geç üreme döngüsü nedeniyle sayısı azalmıştır. Fethiye açıklarında görülebilir ve avlanması ciddi tehdit oluşturmaktadır.

Yaban Keçisi (Capra aegagrus)

Sarp dağlık alanlarda yaşayan, avcılık ve yaşam alanı kaybı nedeniyle azalan bir türdür. Fethiye’de sadece Babadağ’ın yüksek kesimlerinde gözlenebilir.

Su Samuru (Lutra lutra)

Su samurlarının (Lutra lutra) popülasyonu hem Türkiye’de hem de dünya genelinde hızla azalmaktadır. Bu nedenle tür, CITES Sözleşmesi’nin Ek-I listesinde ve Bern Sözleşmesi’nin Ek-II listesinde yer almakta olup koruma altındadır. Ayrıca Merkez Av Komisyonu tarafından avlanması yasak türler arasında sınıflandırılmıştır.

Su samurları; tatlı su, acı su ve denizel habitatlar da dahil olmak üzere geniş bir yaşam alanı yelpazesinden yararlanır. Göllerde, sazlıklarda, çeşitli sulak alanlarda, sulama kanallarında ve deniz kıyılarında yaşayabilirler. Her büyüklükteki nehir ve akarsu, su samurları için uygun yaşam alanı oluşturabilmektedir.

Akdeniz Foku (Monachus monachus)

Akdeniz fokları (Monachus monachus), adından da anlaşılacağı üzere Akdeniz havzasında yaşayan ve dünya üzerindeki en nadir memeli türlerinden biridir. Dünya genelinde popülasyonlarının yaklaşık 600–700 bireyden oluştuğu tahmin edilmektedir. Ülkemiz kıyılarında ise yaklaşık 100 bireyin yaşadığı düşünülmektedir.

Başta turizm faaliyetleri olmak üzere kıyı alanlarındaki yapılaşma ve habitat kaybı, türün devamlılığı açısından önemli tehditler oluşturmaktadır. İnsanlardan uzak durmayı tercih eden bu tür, Fethiye kıyılarında da zaman zaman gözlemlenebilmektedir. Üreme dönemlerinde, insan etkisinin sınırlı olduğu kayalık kıyılardaki mağaraları tercih ederler.

Türk Kırmızısı Kız Böceği (Ceriagrion georgifreyi)

Türk Kırmızısı Kız Böceği (Ceriagrion georgifreyi), Türkiye’nin güneyinde bulunan sınırlı sayıdaki bölgede; nehirler, göller ve diğer sulak alanlarda yaşamını sürdürmektedir.

Yaşam alanı olan bataklıkların ve dere yataklarının kurutulması, kıyı ve sulak alanlarda artan yapılaşma baskısı ile iklim değişikliği nedeniyle tür, IUCN kriterlerine göre tehdit altındaki türler arasında yer almaktadır.

Bu nadir yusufçuk türünü Fethiye’de, özellikle Akgöl ve Çalış Kuş Cenneti çevresinde günümüzde hâlâ gözlemlemek mümkündür.

Fethiye’nin Endemik Türleri

Sığla Ağacı (Liquidambar orientalis)

Sadece Güneybatı Anadolu’da yetişen, 200–300 yıl yaşayabilen endemik bir ağaçtır. Yağı, tıbbi ve aromaterapi amaçlı kullanılır. Fethiye çevresindeki ormanlarda yaygındır.

Çakal Nergisi (Sternbergia candida)

Yalnızca Fethiye çevresinde doğal olarak yetişen beyaz çiçekli bir nergistir. Soğanlarının doğadan toplanması yasaktır.

Kuzugöbeği ve Kanlıca Mantarları

İlkbaharda çıkan Kuzugöbeği ve sonbaharda görülen Kanlıca mantarları, Fethiye ormanlarının değerli doğal lezzetlerindendir. Özellikle yangın sonrası alanlarda görülür.

Caretta Caretta’ları Nasıl Koruyabiliriz?

Lütfen kumsalda ateş yakmayın; bu, Caretta Caretta yumurtalarına zarar verebilir ve doğal yaşamlarını tehdit eder. Yuvalama alanlarında şemsiye veya şezlong kullanmak, yuvalara zarar verebilir ya da erişimi engelleyebilir. Gece kumsalda eşya bırakmak, yavruların denize ulaşmasını zorlaştırır. Kumsala ve denize çöp atmak, özellikle plastik atıklar, deniz kaplumbağaları için ölümcül olabilir. Yavru Caretta Caretta’lara dokunmaktan veya karın bölgelerinden tutmaktan kaçının; bu, gelişimlerini olumsuz etkileyebilir. Yuvalama alanlarına su dökmeyin ve eğer bir yuva fark ederseniz yetkililere haber verin ki gerekli koruma sağlanabilsin.

Kum Zambakları’nı nasıl koruyabiliriz?

Kum zambakları yalnızca belirli kıyılarda yetişen, endemik ve korunması gereken bitki türlerindendir. Onları koparmak, sökmek ya da zarar vermek hem doğal yaşama büyük bir tehdit oluşturur hem de yasal olarak suçtur. Kökleri yüzeye çok yakın olduğu için üzerlerine basmak bile zarar verebilir. Lütfen bu zarif çiçekleri dokunmadan hayranlıkla izleyin; sadece fotoğraflayın, doğada bırakın. Kumsalları temiz tutun; çöpler, kimyasallar ve insan etkisi bu narin bitkilerin yaşamını tehdit eder. Kum zambaklarını korumak hepimizin ortak sorumluluğudur. Zarar verildiğini görürseniz yetkililere bildiriniz.