Türkiye’nin önde gelen uçurtma sanatçılarından Zahit Mungan, XO Cape Arnna iş birliğiyle bu sezon gökyüzünü yeniden yorumluyor. Mardin’den başlayan uçurtma yolculuğunu sanatsal bir ifade alanına dönüştüren Mungan ile rüzgârı, çocukluk hayallerini ve yaz boyunca gerçekleşecek XO Cape Arnna Uçurtma Festivali serisini konuştuk.
Uçurtmalarınızda hem oyun hem de ustalık hissi var. Sizi bu alana ilk çeken neydi?
Benim uçurtmayla ilişkim çocukluk yıllarımda başladı. Daha okul hayatım başlamadan önce herkes gibi naylondan basit uçurtmalar yapıyordum. Ama beni asıl çeken şey, göğe bıraktığınız bir nesnenin rüzgârla canlanmasıydı. Mardin’de gökyüzüne bakmak her zaman büyülü gelirdi bana. O büyü, zamanla oyundan ustalığa dönüşen bir yolculuğa dönüştü.
Yıllar içinde üretim diliniz nasıl evrildi? Bugün yaptığınız işlerde en belirgin değişim nedir?
Başlangıçta daha klasik formlar ve geleneksel modeller üzerine çalışıyordum. Sonra araştırdıkça dünyanın farklı uçurtma kültürleriyle tanıştım ve kendi dilimi oluşturmaya başladım. Bugün işlerimde en belirgin değişim, uçurtmayı sadece bir oyuncak değil; hikâye anlatan, kültür taşıyan ve sanatsal bir ifade alanı olarak görmemdir.
Farklı coğrafyalarda uçurtmalar uçurdunuz. Sizin için bir uçurtmanın “doğru” gökyüzü var mıdır?
Her gökyüzünün kendine ait bir ruhu vardır. Denizin kıyısındaki rüzgâr başka, ovanın rüzgârı başka, tarihi bir şehrin üstündeki gökyüzü bambaşkadır. Ama benim için uçurtmanın en doğru gökyüzü, onu izleyen insanların heyecan duyduğu yerdir. Yine de Mardin semaları bende her zaman ayrı bir yere sahiptir.
XO Cape Arnna ile iş birliğinizin başlangıç hikâyesini bizimle paylaşabilir misiniz? Bu iş birliği sizin için ne ifade ediyor?
XO Cape Arnna ile yollarımız, tasarım ve özgün üretim anlayışında kesişti. Uçurtmanın estetik ve özgür ruhunu farklı bir alana taşımak benim için çok güzel bir deneyim oldu. Ayrıca XO Cape Arnna’nın bulunduğu alan; rüzgâr koşulları ve geniş plajı sayesinde uçurtmalarımızı uçurmak ve etkinliklerimizi gerçekleştirmek için oldukça elverişli bir ortam sunuyor.
XO Cape Arnna iş birliği kapsamında 29 Mayıs, 5 Temmuz, 2 Ağustos ve 23 Ağustos tarihlerinde gerçekleşecek Uçurtma Festivali serisi oldukça dikkat çekiyor. Bu iş birliğinin yeni sezonda devam etmesini ve bu özel tarihleri nasıl değerlendiriyorsunuz?
Bu iş birliğinin yeni sezonda da devam etmesi beni gerçekten çok mutlu ediyor. XO Cape Arnna gibi vizyoner bir marka ile aynı hayali paylaşmak çok kıymetli. 2026 sezonu boyunca 29 Mayıs, 5 Temmuz, 2 Ağustos ve 23 Ağustos tarihlerinde gerçekleştireceğimiz Uçurtma Festivali serisi; sadece bir etkinlik değil, her biri kendi hikâyesi olan, yazın ruhunu yansıtan özel deneyimler sunacak.
Bu tür iş birliklerinin sürdürülebilir olması çok önemli çünkü her sezon üzerine koyarak ilerleme fırsatı veriyor. Yeni fikirler, yeni tasarımlar ve her etkinlikte farklılaşan içeriklerle bu ortaklığın çok daha güçlü ve ilham verici bir noktaya taşınacağına inanıyorum.
Lumi zaten kendi dünyası olan bir karakter. Onu gökyüzüne taşırken nasıl bir yorum geliştirdiniz?
Lumi’nin zaten sıcak, meraklı ve hayal kuran bir enerjisi var. Onu gökyüzüne taşırken bu duyguyu korumaya çalıştım. Sadece bir karakter figürü değil, havada yaşayan ve hareket eden bir kimlik kazanmasını istedim. Rüzgârla birlikte Lumi’nin neşesinin görünmesini amaçladım.
Bir karakteri uçurtma formuna dönüştürürken estetik ile teknik gereklilikler arasında nasıl bir denge kuruyorsunuz?
Uçurtma sadece güzel görünmekle yetinemez; havada dengeli durmalı, rüzgârı doğru taşımalı. Bu yüzden önce karakterin ruhunu korurum, sonra onu uçabilecek bir yapıya dönüştürürüm. Uçurtma aynı zamanda bir dengedir.
Rüzgârla çalışan bir eser üretmek, kontrol duygunuzu nasıl etkiliyor?
Rüzgâr size her zaman tevazu öğretir. Siz ne kadar iyi hazırlarsanız hazırlayın, son sözü doğa söyler. Bu yüzden uçurtma yapmak biraz kontrol etmeyi bırakmayı da öğretir. Ben ipi tutarım ama uçurtma her zaman kendi özgürlüğünü ister.
24 Nisan’da Lumi’nin ilk uçuşu sırasında sizin hisleriniz ve izleyicilerin hislerini tarif edebilir misiniz?
Lumi’nin ilk uçuşu benim için çok heyecan verici ve duygusal bir andı. Emek verdiğiniz bir tasarımın gökyüzünde hayat bulduğunu görmek tarifsiz bir mutluluktu. İzleyicilerde ise şaşkınlık, mutluluk ve hayranlık duygularının oluştuğunu görmek beni ayrıca mutlu etti.
Çocuklara dokunan projelerde yer almak sizin üretim motivasyonunuzu değiştiriyor mu?
Kesinlikle değiştiriyor. Çocukların gözlerindeki heyecan çok saf ve gerçek. Onların bir uçurtmaya bakarken duyduğu hayranlık, benim yeniden üretme isteğimi artırıyor. Çünkü bazen bir çocuğun gökyüzüne bakışını değiştirmek, yapılan en büyük iştir. Aynı zamanda çocukların el becerileri ve motor gelişimleri destekleniyor. Uçurtmaları gökyüzüne yükseldiğinde özgüvenleri de artıyor.
Bugün geriye dönüp baktığınızda, sizi hâlâ üretmeye iten şey nedir?
Hâlâ gökyüzüne baktığımda aklıma yeni fikirler geliyor. “Daha neler uçabilir?” sorusu beni hiç bırakmadı. Uçurtma benim için bitmeyen bir hayal alanı. Ellerim çalıştığı sürece gökyüzüne yeni uçurtmalar göndermeye devam etmek istiyorum.
Uçurtma benim için özgürlüğü, tutkuyu ve rüzgârı ifade ediyor.
